"SCHOOLTUINTJE", Margot de Nooijer (Netherlands)

SCHOOLTUINTJE

‘Mam heb je een emmer voor me?
We hebben schooltuintje vandaag’.
Een emmer.
Ik loop naar de schuur en kieper de emmer appels (we hebben een overenthousiaste appelboom) op de grond en geef hem aan Sjors.
‘Fiets je voorzichtig met dat ding, levensgevaarlijk op de dijk’
Omdat ze niets terugzegt zeg ik het nog een keer
Ze pakt d’r fiets en rijdt het erf af, d’r emmer aan d’r stuur bungelt gevaarlijk heen en weer.
Fiets je voorzi...
‘ Zijk niet zo, Ik ben niet doof!
Zonder om te kijken rijdt ze de dijk op.
Bah!
Je mag als moeder ook niks zeggen. Ik tenminste niet.
Ik heb zin om een appel naar d’r kop te gooien. Vooral als ik bedenk dat... dat voor die vrijheid, die vrijheid van m e n i n g s u i t i n g  mijn voorvaderen een strijd van leven op dood hebben gevoerd.  Hele generaties hebben zich opgeofferd, duizenden liters bloed heeft het gekost zodat we nu in een democratie leven en kunnen zeggen wat we willen.
 Je wordt niet gemarteld, je wordt niet in de gevangenis gegooid. Je mag op de Dam gaan staan en roepen Willem Alexander heeft de kop van een dikbilkoe. Er komt geen politie, geen geheim agent die je in een klein steegje een pistool op je harses zet en fluistert: Zei u dikbilkoe?
Dat gebeurt hier allemaal niet. We leven in een vrij land waar alles pais en vree is.
En dan mag ik niet even mijn kind waarschuwen als ze  met een plastic emmer aan d’r stuur een smalle dijk af wil rijden met het gevaar geschept te worden door een enorme trekker die aan komt denderen en mijn lieftallig prinsesje platwalst?
O God!
 “Wat heb ik gedaan? Waarom heb ik haar in vredesnaam die emmer, die kamikaze emmer meegegeven??
Ik heb een kind van 10 als kanonnevoer naar het front gestuurd. Straks ligt ze met fiets en al als een kleedje op het asfalt.
Ik overweeg om achter d’r aan te rijden om met mijn blauwe golf een soort veiligheidscordon te vormen (een goeie die daar omheen komt) maar bedenk dan dat ze inmiddels al wel op school is. Ach en zo smal is die dijk nou ook niet.
En mijn dochter niet gek
Toch?
Als ik naar binnen ga breek ik bijna mijn nek over een appel die van zijn vriendjes is weggerold.
Rotappel.
We wonen nu al ruim een jaar op de boerderij en ik heb gemerkt dat ik mijn vingers maar niet groen willen worden.  Twee maanden geleden dat rottige zevenblad (vreselijk hardnekkig) uit het kruidentuintje verwijderd. Het zag er ‘s avonds prachtig uit: zo’n tuintje uit het blad Buitenleven.
Toen ik een  takje van het een of ander (hou die kruiden niet uit elkaar) plukte,  voelde ik met net zo’n sjieke vrijetijdsboerin.
Maar met dat rottige zevenblad is het zo dat je trekt het eruit, je draait je om, kijkt weer en hee kiekeboe....daar ie weer.
Niet weg te krijgen die krengen.
Ik begon vriendelijk, milieubewust.  Goot er brandnetelthee, water met uitgeperste knoflook over heen. ‘Toe maar jongens eet maar lekker’ (praten is goed zeggen ze)
Maar na een maand had ik schoon er genoeg van.
Ik schakelde over op  zwaarder geschut, dat wil zeggen op chemische oorlogsvoering. Ik ben naar een plantenzaak gereden en heb om een bus napalm gevraagd. (kun je een heel oerwoud mee vernietigen) Nou dat hadden ze niet, was verboden spul, maar ze hadden iets wat er op leek.
Heb die doos achterin gezet en ben toen heel voorzichtig naar huis gereden. Ik heb elk kuiltje ontweken. (vanwege het ontploffingsgevaar)
En met een gifmasker op mijn kop heb ik die toen hele onkruiden tuin eens even lekker te grazen genomen..
Ik had zo de smoor in dat die peterselie en majoraan me ook niet meer interesseerden.
(nog geen euro voor een potje in de supermarkt, ik leek wel gek!)
Nou en het is me gelukt. Geen zevenblad meer te zien.
En ook een beste brandnetel die daar nog zijn kop boven de grond durft te steken.
Haaaaa! Er groeide niets meer, helemaal niets.
 Sander was er niet blij mee. ‘Je lijkt wel gek! We zitten met een gifbelt in de tuin”
Straks krijg je de milieu politie op je dak.’
Hij overdrijft. Hij mist zijn kruidentuintje. Wilde tijdens etentjes natuurlijk indruk maken:  Als een echte Jamie Oliver (beroemde kok) even de tuin in voor een snufje kervel, een bosje bieslook.  Die zou ie dan met een nonchalant gebaar over de tomatensoep (uit blik) strooien.  Haha een echte buitenman die Sander en je kan wel proeven dat die tomaten zo van het land komen.
Jaja
Alex is met d’r schooltuintje de enige die nog wat aan boeren doet.
Eigenlijk wel gek dat ze hier aan schooltuintjes doen.
Kijk voor die stadskinderen is het een geweldig iets natuurlijk. Ik weet dat nog van vroeger: een en al verwondering als zo’n  groen stengeltje uit groeide tot een kropje sla. Ik weet nog wel dat we allemaal walgden van de slakken en ander ongedierte.
Maar ook blij en trots dat je je zelfgebouwde groente mee naar huis nam en dat mama daar niets voor hoefde te betalen. (Hoeveel kost zo’n krop sla nou in de winkel mam?, ik geloof waarachtig dat ik niet uit was op zakgeldverhoging, verdomd ik was echt blij voor mijn moeder..... best ontroerend eigenlijk)
MM benieuwd hoe dat met Sjors gaan vanavond. Ze had het over wortels.
Ze hebben trouwens wel een gekke plaats uitgezocht voor die volkstuintjes in ons dorp.
Er is toch land genoeg waar die kinderen lekker in de grond kunnen wroeten. kilometers weiland.
Waarom dan achter de kerk??
Het moet gezegd: Je hebt er een prachtig uitzicht over het ouwe land, allemaal slootjes, rietbosjes. Schitterend.
Maar er ligt ook iets anders achter de kerk.
HET KERKHOF.
Is toch een beetje gek?
Die volkstuintjes liggen dus links en aan de rechterkant, op een terp (heuveltje)
liggen onze vroegere dorpsbewoners begraven.
Die liggen daar te vergaan in hun kisten.
Sommigen liggen daar al tientallen jaren.
Dus daar is niet zoveel van over. Die lichamen vergaan.
En als het regent, en dat doet het hier vaak, dan sijpelt dat water door die verrotte kisten en door die verrotte lichamen verder die grond in en misschien (ja het zou toch heel goed kunnen) komt dat vieze water (met vlees en kruimels bot) bij die volkstuin aarde terecht.
Het idee dat Sjors daar d’r aardbeitjes heeft staan. Dat ik straks aardappelen uit dezelfde grond krijg waar allemaal lijkrestjes inzitten.
Ik kan zo’n stinkende aardknol echt niet door mijn strot krijgen.

Ik kwam er drie maanden geleden achter dat die volkstuintjes achter de kerk staan.
We brachten Gerdien onze buurvrouw (de boerin) naar d’r laatste rustplaats.
We stonden daar met het hele dorp om het graf heen,  haar dochter sprak mooie afscheidswoorden, diep ontroerd wendde ik mijn hoofd even naar links:  zag ik die tuintjes liggen!
Ik schrok me dood.
Het is misschien wel een mooie cirkel, zo van na de dood  kom je terug als snijbiet of knolselderie maar ik hou die dingen als leven en dood liefst gescheiden.
Het was toch al zo naar met Gerdien.
Ze had een hersentumor en lag wekenlang in een ziekenhuisbed in de huiskamer.  Haar man (de boer) sliep ’s nachts naast het bed, op de bank.
Ze werd goed verzorgd door de mensen in het dorp en elke dag kwamen de zustertjes van Thuiszorg.
Ze was ongeneselijk en ging dus dood. En ook toen ze dood in bed lag bleef haar man naast haar op de bank slapen ’s nachts. ‘Hij had er helemaal geen erg in’ zei ie.
Sander ging nog afscheid nemen met Sjors (ik was al geweest) en het scheen dat Gerdien na twee dagen dood,  al helemaal groen zag en opgezwollen. Ook liep er een  straaltje bloed langs haar kin. Ze lag daar als een dikke Dracula.
Het leek mij vreselijk voor Sjors, maar die kon er eigenlijk nog heel gewoon over praten over buuf. Ze heeft er later ook nooit nachtmerries van gehad.
Ook niet van de stank, want zo’n lijk gaat stinken natuurlijk. (En d’r man sliep al die tijd dus gewoon naast dat bed, op de bank ‘helemaal geen erg in’.)
En terwijl de buurman sliep viel Gerdien door alle medicijnen en ellende uit elkaar.  Een dag voor de begrafenis hebben ze haar op aanraden van de dochter toch maar in de kist gedaan.
Een prachtige begrafenis was het. Gerdien werd met paard en wagen naar het dorp gereden. Alle dijkbewoners liepen erachter aan. En de boer zat naast de koetsier, met zijn gewone regenjas aan en bracht zijn vrouw, de boerin naar haar laatste rustplaats.
En met het hele dorp achteraf het cafe in. Een prachtige begrafenis was het.
En van de doden niets dan goeds.
Maar toch.
Het regent veel de laatste tijd.
Het idee...
Het idee dat Gerdien daar nou in die kist ligt.
En dat door die regen iets van Gerdien in Sjors d’r tuintje terecht komt.
BRRR ik moet er niet aan denken.
En straks komt Sjors trots met een emmer wortels thuis.
Die wil vanavond hutspot op het menu zien staan.
Dat spreekt voor zich.
Ik kan toch moeilijk zeggen sorry kind, ik moet die stinkwortels van jou niet want
daar zit een luchie van Gerdien aan,  het huis  uit met die doodstengels.
Stop ze in de groene bak ehhh grijze bak...
Kind zou vragen of ik niet goed snik was.
Heeft ze al die maanden met heel haar lieve kinderhart op lopen zwoegen om die worteltjes zo mooi oranje te krijgen.
Ik.....Ja, ik....
Ik ga maar even naar de super..... haal ik een pakkie hutspot..... geen mens die het verschil ziet..... en Sjors al helemaal niet. Makkelijk ook,  kan zo de pan in.
50

"SCHOOLTUINTJE", Margot de Nooijer (Netherlands) madenooijer@planet.nl